Symbolen verhelderen

Een roze wc’tje in het groen, vergeten speelgoed in het gras. Een herinnering kwam op aan lang geleden: ik droomde vaak over een wc. Hij was moeilijk vindbaar, of benauwd klein omdat er bijna geen ruimte was. Maar het ergste was steeds weer de enorme, smerige verstopping die ik aantrof. Wat een ellende. Ik vond dit rare dromen; hoe kun je dáár over dromen.

Op een dag viel mijn oog op een bibliotheekboek over droomsymbolen. Nieuwsgierig geworden bladerde ik naar het toilet en las: ‘Specifieke rustplaats om zich te ontlasten en te reinigen van opeengehoopte, bezwaarlijke, geestelijke problemen.’ Dit was een wonderlijke herkenning van wat ik als belasting met mij meedroeg en waar ik vanaf wilde. Tot dan toe dacht ik altijd dat dromen gewoon dromen waren…

Vaak lijkt ook het spelen van kinderen gewoon spelen. Maar kijken naar spelen is als kijken naar dromen. Wat een kind speelt, of waar hij vaak mee speelt, is wat hem (haar) bezig houdt. Bewust of onbewust. Het kan zijn dat hij iets speelt wat hij gewoon leuk vindt of dat hij naspeelt wat hij heeft meegemaakt. Maar het kan ook zijn dat een kind in zijn spel iets diepers uitwerkt van wat hij ervaart of heeft ervaren. Iets waar hij nood aan heeft en waar hij geen woorden aan kan of wil geven.

Zo was er een jongen van 9 jaar die bij mij kwam omdat het voor zijn moeder onverdraaglijk was dat hij zich zo verveelde. De eerste sessies ‘verveelden’ hij en ik ons samen. Kleine glimpjes van interesses die hij toonde in wat hij zei of deed kregen mijn aandacht, en langzaamaan ook zijn eigen aandacht. Hij ging wat meer doen; een krabbeltje tekenen, spelen met knuffels. Vanuit het ogenschijnlijke niets ontstond in de vijfde sessie zijn idee om in de kamer een hut te maken van dekentjes en kleden. Met een zacht bedje erin van alle kussens van de bank. Toen de hut klaar was ging hij erin liggen. De ‘deur’ dicht en ik moest voor de ingang zitten; dichtbij op wacht. Hij werd stil, een diepe zucht, zijn ademhaling vertraagde. Hij was ontspannen. Later maakte hij nog een paar keer een hut. En een mandje voor zijn hondje. Zijn spelen ging over zijn behoefte aan geborgenheid. Zijn moeder vertelde mij hoe zij als kind geborgenheid had gemist. Ze doorvoelde haar gemis. Hierdoor zag ze helderder wie haar zoon was en wat hij nodig had. Het ging ze goed.

Zit jouw kind niet lekker in zijn vel, kijk naar zijn dromen en spel. Wat is een terugkerend thema en wat zegt dit jou, zijn moeder?